Beşerî Akıl & Veri
Temeller
Beşeri Bilimler
Veri Laboratuvarı.
Dijital beşeri bilimler alanında faaliyet gösteren Humanities DataLab, dijital teknolojilerin sunduğu imkanlarla tarih, edebiyat, dil, kültür ve toplum alanlarındaki araştırmaları yeniden düşünmek ve dönüştürmek amacıyla kurulmuştur.
Laboratuvar, teknoloji ile beşeri bilimler arasında metodolojik bir köprü görevi görerek yeni nesil araştırma yaklaşımlarının ve veri odaklı analitik yöntemlerin zeminini hazırlamaktadır. Çalışma alanları arasında Osmanlıca ve modern tarihi verilerin işlenmesi, el yazması ve matbu metinlerin otomatik transkripsiyonu, metin madenciliği, yapay zeka destekli analitik modellerin geliştirilmesi ve tarihi verilerin haritalandırılması ile mekansal görselleştirilmesi yer almaktadır.
Birincil amacımız, beşeri bilimlerde veri odaklı düşünme kültürünü teşvik etmek ve açık bilim, dijital etik ve disiplinlerarasılık ilkelerine dayalı üretken ve işbirlikçi bir araştırma ekosistemi inşa etmektir.
Portföy
Öne Çıkan Projeler
Mimari
Teknik Temeller
Akademik araştırma verilerinin tüm yaşam döngüsünü desteklemek üzere tasarlanmış modüler ve ölçeklenebilir dijital ekosistemler inşa ediyoruz.
Veri Boru Hatları
Otomatik veri toplama ve varlık eşleme iş akışları.
CBS Modelleme
Karmaşık zamansal haritalama için CBS altyapısı.
NLP İş Akışları
Osmanlıca dil yapıları için metin analizi.
Bağlantılı Açık Veri
Kurumsal birlikte çalışabilirlik için CIDOC-CRM uyumluluğu.
Veri Analizi
Gelişmiş istatistiksel sentez ve kalıp tespiti.
Araştırma Danışmanlığı
Dijital beşeri bilimler proje döngüleri için stratejik metodolojik rehberlik.
DB Eğitimi
Akademik eğitim ve dijital okuryazarlık atölyeleri.
Akademik Çalışmalar
Akademik Yayınlar
From Text to Vector Space: Modeling Gendered Semantics in Ottoman Turkish Digital Scholarship
Kırmızıaltın, S., Aladağ, F., & Derin, E.
Digital Scholarship in the Humanities (Oxford University Press)
Computational Exploration of Trends in Digital Humanities: Text Mining of DH Quarterly
Aladağ, F. and A. Betül Aydın
IJHAC: A Journal of Digital Humanities (Edinburgh University Press)
From research proposal to project management. A guide from the Transkribus community on planning and executing workflows for researchers and GLAM-professionals
Romein, C.A., Kırmızıaltın, S., Reshef, R. et al.
International Journal of Digital Humanities (Springer)
Digital Humanities and Ottoman Studies 2.0
Aladağ, F.
Journal of Digital Islamicate Research (Brill)
Evliya Çelebi’s Istanbul: A Text Mining-Based Approach
Aladağ, F.
Zemin Journal, Issue 10
Digital Edition and Text Encoding in Ottoman Studies
Aladağ, F.
Zemin Journal, Issue 6
Crowdsourcing Ottoman Cultural Heritage: OTurC
Kırmızıaltın, S., Aladağ, F., & Derin, E.
JOTSA 9.2 (Indiana University Press)
Spatial Humanities and GIS
Aladağ, F.
Kadim 5, 31–52
Digital Humanities and Turkish Studies
Aladağ, F.
TALİD 18, 773–796
Thematic and Methodological Trends in Turkish History Dissertations: A Text Mining Analysis of the YÖK Thesis Database
Aladağ, F., & Korkmaz, A.
In A. Ünver (ed.), Social Data Science. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
The AI-Driven Digital Transformation and Computational Analysis of Ottoman Turkish Texts: Opportunities and Challenges
Kırmızıaltın, S., Aladağ, F., & Derin, E.
In A. Ünver (ed.), Social Data Science. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları
Digital Urban History and Ottoman Studies: Potentials and Borders
Aladağ, F.
In Dijital Osmanlı Çalışmaları. Vakıfbank Yayınları
Text Recognition and Automatic Transcription for Ottoman Turkish
Aladağ, F., & Derin, E.
In Dijital Osmanlı Çalışmaları. Vakıfbank Yayınları
Kolektif
Araştırma Ekibi
Kültürel mirasın dijital ortamda korunmasına adanmış tarihçiler, veri bilimciler ve hesaplamalı analistlerden oluşan çok disiplinli bir topluluk.
Direktör & Dijital Kent Tarihi
Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Marmara Üniversitesi
Dijital İslami Araştırmalar
Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Marmara Üniversitesi
Osmanlı Türkçesi Metinleri & HTR Uzmanı
Tarih Bölümü, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
Hesaplamalı Analist
Sosyoloji - Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Marmara Üniversitesi
Hesaplamalı Analist
Yapay Zekâ, Boğaziçi Üniversitesi - Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Marmara Üniversitesi
Cenkay Uyan
3D Görselleştirme
Nüfus ve Sosyal Araştırmalar Enstitüsü, Marmara Üniversitesi
Eğitim Programı
Veri Analizi
Okulu.
Bu okul, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) liderliği ve desteğinde hayata geçirilen Türkiye'deki ilk geniş ölçekli, ulusal düzeyde koordine edilen eğitim girişimidir.
Ulusal Düzeyde Girişim
YÖK destekli, ülke çapındaki ilk kapsamlı eğitim programı.
Üniversiteler Arası İşbirliği
ODTÜ, İTÜ ve Boğaziçi Üniversitesi ortaklığıyla geliştirilmiştir.
7-Aylık Yoğun Eğitim Dönemi
Ekim 2025 - Mayıs 2026 tarihleri arasında 85 saatlik çevrim içi modül yapısı.
Başarıya Dayalı Seçim
Ücretsiz, oldukça rekabetçi ve açık başvuru süreci.
Müfredat Uzmanlık Alanları
Altı Uzmanlık Modülü
Temel İstatistik
İstatistiksel yöntemlerin temel teorisi ve uygulaması.
Panel Veri Analizi
R ile ileri düzey boylamsal veri modelleme.
Psikometri
Sosyal ölçüm için Rasch ve Madde Tepki Kuramı (IRT) modelleri.
Hesaplamalı Sosyal Bilimler
Python ile NLP, ağ ve mekansal analiz.
Dijital Beşeri Bilimler
Dijital arşivler, metin madenciliği ve mekansal görselleştirme.
Yapay Zekâ
Makine öğrenimi ve LLM tabanlı uygulamalar.
Başarı Kriteri
"Akademi, kamu kurumları ve özel sektör genelinde disiplinlerarası, veri odaklı kapasite geliştirme için ulusal bir model oluşturmak."
Lisansüstü Program
Hesaplamalı Sosyal Bilimler
& Dijital Beşeri Bilimler Yüksek Lisans
Türkiye'de hesaplamalı yöntemler ile dijital beşeri bilimleri birleştiren çift yaklaşım üzerine kurulmuş ilk yüksek lisans programı. Marmara Üniversitesi bünyesinde sunulan bu program, nicel sosyal bilimler ile nitel akademik araştırmalar arasında köprü kurmak üzere tasarlanmıştır.
Hesaplamalı Sosyal Bilimler
İstatistiki öğrenme, otomatik metin madenciliği ve CBS modelleme kullanarak sosyal ağ yapılarını, toplumsal dinamikleri ve demografik eğilimleri analiz edin.
Dijital Beşeri Bilimler
Arşiv koleksiyonlarını koruyun ve dijitalleştirin, el yazısı tanıma (HTR) teknolojilerini kullanın, anlamsal veritabanları modelleyin ve kültürel mirası kürate edin.
Programa Katılın
Disiplinlerarası veri analizine öncülük etmek isteyen hem sosyal bilimler hem de hesaplamalı disiplinlerden mezun olanlara açıktır.
İşbirliği
Araştırma Stüdyomuza Katılın.
Araştırmacıları, yazılımcıları ve öğrencileri disiplinlerarası laboratuvarımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz. Kapılarımız kurumsal ortaklıklara ve lisansüstü bursiyerlere açıktır.
Araştırma Asistanlıkları
Doktora & Lisansüstü Öğrencilerine Açık
Technical Fellowships
Computer Science & NLP Experts